Buzlar Arasında Bir Küçük Ada "Gravdal"

Kuzey Kutup Dairesinden 300 km. kadar daha kuzeyde. Norveç anakarasının açıklarında, fiyordlarla birbirinden ayrılan adalar gurubundan bir ada. 21 Mayıs’tan 21 Ağustos’a kadar güneş hiç batmıyor, gece yok. Deniz, buzul gölleri, sokaklar, evler tertemiz. İnsaları da öyle. Kılık kıyafetleri de mağazadan yeni alınmış gibi.

2 Temmuz 2005 günü bölge için görülmemiş derecede sıcak bir hava var. Termometre 22 dereceyi gösteriyor. Deniz kıyısında, parklarda, evlerinin bahçelerinde balkonlarında herkes mayolu. Ev hanımları yemekleri mayo ile hazırlayıp güneşli balkona ya da bahçeye taşıyorlar. Yemek bekleyen çocuklar da mayolu. Görebildikleri kadar güneşten yararlanmak istiyorlar. Tüm bölgenin nüfusu 24.000. Yıllık kurutulmuş üretimi 35.000 ton. 30.000 koyun ayrıca biraz da sığır ve keçi besleniyor. Mayıstan itibaren büyüyen otlar, Haziran sonunda ve Temmuz başlarında biçiliyor. Biçme makineleri aynı zamanda bu otları büyük balyalar halinde sıkıştırıp naylonlarla paketliyor. Süt hayvanları 8-9 ay boyunca bu otlarla besleniyor. Bizim ülkemizde Şubat – Mart aylarında doğan kuzular burada Mayıs ayında dünyaya geliyorlar. Bir aylık olunca dağlara bırakılıyorlar ve sahipsiz çobansız otlayıp büyüyorlar. Ağustos sonuna doğru herkes kendi hayvanını bulup ağıllara kapatıyor. Dağlarda tilkiden büyük yabani hayvan yaşamadığı için system rahatça işliyor. Ayrıca hiçbir hayvan hırsızlığına da rastlanmadığını belirtmek isterim. Bu kadar hayvan öncelikle sütü ve yünü için besleniyor. Büyük çapta ve çok kaliteli peynirler üretiliyor. Yünlerden yapılan fevkalade ısıtıcı, yumuşak, gözalıcı renklerdeki montlar ve kazaklar 150 – 200 dolara satılıyor.

Tüm ekonomik varlık 24.000 nüfusa ait olunca, petrol geliri olmadan bile bir zenginlik ortaya çıkıyor. Ulaşım ve pazarlama sistemi mükemmel. Bunun bir örneğini balık işleme tesislerinde gördük. 30 kadar, kütüklerle yapılmış ev, balıkların temizlenip başları ayrıldıktan sonra kurutuldukları alanlar, kurumuş balıkların ve balık başlarının işlenip satışa hazırlandığı ve saklandığı çok geniş hangar tek elden yönetiliyor. Balık başları para ile satılmayıp yoksul ülkelere bedelsiz gönderiliyor. Hayli büyük olan bu başlardan elde edilen balık eti ile yemekler ve çorba yapılabiliyormuş. 

Görünüş ve verim olarak doğa çok güzel, ancak eski buzulların oluşturduğu kıyılarda kumsallar çok nadir.  Buzlardan birine “beyaz kumlu plaj” diyerek adaya gelen tüm turistleri taşıyorlar. Bizi de götürdüler. 40 - 50 otobüs dolusu yabancıyla birlikte, biraz da acıyarak gezdik. Çünkü bizim ülkemizde bundan çok daha güzel kumlu binlerce plaj var. Üstelik burada devamlı eriyen buzullardan ötürü denizin ısısı 10 – 12 dereceyi geçmiyor ve denize girmek olanaksız.

80 – 100 yıl öncesine kadar Norveç Avrupa’nın en yoksul ülkelerinden biriydi. Ürünlerini uzak ülkelere pazarlayamıyorlardı. Kuzey ise daha da yoksul olan bir bölgeydi. Bu nedenle tarihi eser adına rastlanan hiçbir şey yok. Ormanın içinde ağaç kütükleriyle, hiç çivi kullanılmadan yapılmış olan sade ve küçük kiliseyi övünerek gösteriyorlar.

Balık fabrikasının hemen yanında deniz müzesi kurmuşlar. 50 – 60 sene öncesinin balık avı aletlerini, ağ, kanca, zıpkın vs.’yi tarihi eser diye sergilemişler. Müzenin kendilerine göre en ilginç parçası ise 50 yıllık olduğu halde hala çalışan bir deniz aracı motoru.

Bizim takalarımızda böyle bir makine yani sayılıyor ve millerce mesafeye rahat rahat gidip geliyor. Şehir hatlarında bile 50 yıldır çalışan pek çok gemimiz var. Demek ki antikalarla, müzeliklerle iç içe yaşıyoruz.
Bir başka diyarda buluşmak üzere.

Ziya ÖZDOĞAN
Temmuz 2005

çift ve tek tekerli paten ayakkabı- r... 123 YTL

SVEN SPORT CT 550 ELİPTİK BİSİKLET 300 YTL