En Güzel Süs Bitkileri - 3

AT KUYRUKLARI (Callistemon cinsi)

 Herdemyeşil çalı ve ağaçlardır. Gözalıcı çiçekleri vardır. Dal uçlarında sıkça kümelenmiş çiçeklerin fırça gibi kıllara benzeyen renkli ve kokulu stamenleri, bu cinse Atkuyruğu denmesine sebep olmuştur. Anavatanları Avustralya olan At Kuyrukları, soğuk bölgelere adapte olamazlar. Sadece ılıman sahil kesimlerimiz ve özellikle de Ege ve Akdeniz sahillerimiz için önerilirler. Çok çabuk büyüyen At Kuyrukları, örnek dikimlerde kullanılabilir ya da vurgu ağacı olabilirler. Çit olarak, düzensiz kenarlar için ya da duvar yahut çit üzerinde espalier olarak da kullanmak mümkündür. Doğal şartlarda 2,5-3 m. boylanırlar.

Fırça Çalısı olarak da bilinen At Kuyrukları, Ege ve Akdeniz kıyılarımızda son yıllarda bol miktarda yetiştirilmeye başlanmışlardır. Karadeniz sahil kesimimiz ve İstanbul'a da uyum sağlamaları umulur. Tam güneş alan yerlere ve iyi süzülen, nemli topraklara dikin.

Üretilmeleri; tohumla olur.



LİMON AT KUYRUĞU (Callistemon citrinus)

Toprağa yakın dalları kesilmezse uzun bir çalı olur. Uygun bir budama ile 10 yıl içinde, 5-6 m. boyunda, yuvarlak tepeli ve çok gösterişli bir ağaç yetişirebilirsiniz. 4-5 cm. uzunluktaki dar yapraklar, önceleri bakır renginde iken sonraları parlak-yeşil olurlar. Yumurta şeklinde olan tohum kapsülleri yıllarca ağaç üstünde kalabilirler. Bu tür ismini, yapraklar ezildiğinde duyulan limon kokusundan alır. Çiçekler ağırlıklı olarak ilkbahar ve yazın açarlarsa da tüm sene boyunca ağaçta kalabilirler.



AĞLAYAN AT KUYRUĞU (Callistemon viminalis)

Budama ve periyodik seyreltmelerle 8-9 m. boyunda ve bunun yarısı yayılım gösteren, sarkık ve gösterişli bir ağaç elde edilebilir. Periyodik bakım uygulanmayan bitkiler dağılır ve gösterişlerini kaybederler. Kahverengi-kırmızı çiçekler ilkbahar ve yazın açarlar ve tüm sene boyunca ister ve kurutucu rüzgarlara maruz yerler için uygun değildir.

"Mc Caskill" cw "Red Cascade"in çok gösterişli çiçekleri vardır.



SÜPÜRGE ÇALILARI (Calluna vulgaris)




Herdemyeşil çalılardır. Gösterişli çiçekleri vardır. Pipo Çalısı ve Funda olarak da bilinen bu bitkilerin pekçok varyetesi ülkemizde doğal olarak yetişmektedir. Kaya bahçeler ve çalı sınırlar için çok harika olurlar. Pekçok varyete ve formu vardır. Bazı kültivarlar yer örtücü olarak da uygundur. 3-4 cm. uzunluktaki yapraklar ince-uzun ve bazısında koyu yeşil, bazısında sarı renklidir. Temmuz ile eylül ayları arasında morumsu-pembe veya beyaz renkli gösterişli çiçekler açarlar. Avrupa'nın değişik bölgelerinde yayılım gösterirler. 3 ile 60 cm. arası değişik boylarda olabilirler. Süpürge çalılarını uygun bir karışım halinde kullanmak suretiyle çok harika renk armonileri elde edilebilir.

Tam güneş alan yerlere, topraklara; maddelerce zengin, asit topraklara dikin.

"Alba Plena"; 30 cm. boyunda, yer örtücü olabilecek bir kültivardır. Katmerli beyaz çiçekler açar.

"Cuprea"; altın sarısı yaprakları ve Ağustos-Eylül arası açan menekşe çiçekleri ile bodur ve çok bezeyicidir.

"Mullion"; çayır benzeri yer örtücüdür. 10 cm. kadar boylanır.

"Peter Sparkes"; mat-pembe, katmerli çiçekler açar.

Üretilmeleri; yazın çelikle olur. Çelikler yapraklı kısımları toprağa gelecek şekilde ters dikilmelidir.



KALİFORNİYA SEDİRİ (Calocedrus decurrens)

 Herdemyeşil ağaçlardır. Anavatanı Kaliforniya olan bu kozalaklı güzel ağaç, çok soğuk kışlara ve sıcak, kurak yazlara oldukça dayanıklıdır. Çok uzun ömürlü olan bu ağaçların piramit veya sütun şeklinde bir formları vardır. Derin izli, kaba kabukları tarçın kırmızısıdır. Bu kabuklar koyu-yeşil yapraklarla çok hoş bir tezat oluşturur. Geniş alanlara, özellikle geniş çimenliklere vurgu ağacı olarak dikilebilir. 25-30 m. boy ve 2-3 m. yayılım yapabilen bu ağaçlar, orta büyüme hızlıdırlar.

Tam güneş veya hafif gölge yerlere ve iyi drene olan, nötr veya hafif asit, derin topraklara dikin. Yeni dikilen ağaçları tutana kadar düzenli olarak sulayın.

Üretilmeleri; ilkbaharda tohumla, sonbaharda çelikle olur.





KAMELYALAR (Camellia cinsi)

 80 kadar türü bulunan, herdemyeşil çalı ve ağaçlardır. Gözalıcı çiçekleri vardır. Çaygülü ve Japongülü olarak da bilinen Kamelyalar, güle benzeyen, düz veya katmerli, beyaz, pembe ya da kırmızı renklerde harikulade gösterişli, büyük çiçekler açarlar. Parlak, koyu-yeşil ve dolgun yapraklar bütün bir sene boyunca alımlıdır. Anavatanları Çin, Japonya, Hindistan ve Endonezya olan bu bitkilrin 3000 in üzerinde kültivarı bulunmaktadır.

Şiddetli soğuklardan büyük ölçüde zarar gören Kamelyalar, sıcak ve ılıman iklimlerde bir başka gül olurlar. Ilıman sahil kesimlerimizde dışarıda yetiştirilebilen bu bitkiler, diğer soğuk bölgelerde kapta yetiştirilip, kışın içeri alınmalıdır.

Kamelyalar çok nazlı bitkilerdir. Bakımlarında yapılacak en ufak bir hata ya da ihmal onları küstürebilir. Hafif gölge yerlere ve organik maddelerce zengin, iyi drene olan, hafif nemli ve hafif asit topraklara dikin. Çok fazla ya da az yapılan bir sulama sorun olabilir. Saman ya da yaprak döküntüleri ile yapılacak 5 cm. kalınlıkta bir malçlama çok güzel sonuçlar verir.

Üretilmeleri; yaprak tomurcukları veya kök çelikleri ile olur.



JAPON KAMELYASI (Camellia japonica)

 Yüzden fazla kültivarı ile en popüler Kamelyadır. Geniş bir çalı ya da küçük bir ağaçcık olabilir. Beyaz, pembe, kırmızı ya da alacalı olabilen çiçekler 5-15 cm. çapında, geniş ve büyüktürler. Çiçekler, yalın ya da katmerli olabilir. Çiçeklerin büyüklük ve renkleri; bitkinin yaşına, büyüklüğüne, dikildiği yere ve çeşidine bağlı olarak değişiklik gösterir. Nisandan Ekime kadar çiçekli olan Japon Kamelyaları, çok güzel örnek bitki olurlar. Çit ya da sınır bitkisi olarak da kullanmak mümkündür. Tabii ortamlarda 10 m.'nin üzerinde boylanabilirlerse de bahçe şartlarında 2-3 m. boy ve 1-2 m. yayılım yaparlar.

"Alba Plena" büyük, beyaz ve katmerli çiçeklidir.

"Gloire de Nantes" erken çiçeklenir ve en iyi varyetelerdendir. Yarı katmerli pembe çiçekler açar.

"Lady Clare" büyük, yarı katmerli, pembe, ortası sarı yıldızlı çiçekler açar.

"Mathotiana" ise katmerli, büyük, koyu kırmızı çiçeklidir.



SASANGUA KAMELYASI (Camellia sasangua)

75'den fazla kültivarı vardır. Japon Kamelyasından daha evvel çiçeklenir ve sıcağa ondan daha çok dayanır. Beyaz, pembe ya da kırmızı, çok gösterişli çiçekler açan kültivarları vardır. Büyüme alışkanlıkları değişiklikler gösterir.

Bodur türler yerörtücü, espalier ya da kap bitkisi olarak değerlendirilebilecekken, uzunlar mükemmel örnek ya da avlu bitkisi olurlar. Kenar ağaçlandırmalarında çit olarak da kullanmak mümkündür.




Kaynak

Dr. Gürkan CEYLAN
Dış Mekan Süs Bitkileri ve Peyzajda Kullanımları
Flora Yayınları

çok amaçlı kondüsyon aleti 650 YTL

" BİSİKLET TAŞIMA ASKISI " 40 YTL