|
|
|
|
En Güzel Süs Bitkileri - 2 TAŞARMUDU (Amelanchier cinsi) 25 kadar türü bulunan, yaprak döken ağaç ve çalılardır. Taşarmutlarının pek çok, türü ülkemizde doğal olarak yetişmektedir. Dağarmudu ve Kayaarmudu olarak da bilinen bu cinsin türlerini ayırdetmek çok güç olmaktadır. Bazı türlerde açan zarif ve beyaz çiçekler, ilk-baharda yapraklanma olmadan evvel tüm ağacı kaplarlar. Grimsi-kızıl olan yeni yapraklar sonradan parlak yeşile dönerler. Çok dekortif, kırmızı meyveleri lezzetli olup yenebilir. Kuşlar tarafından da pek sevilen bu meyveler ağaçta kaldıkları müddetçe civardaki kuşları bahçenize misafir ederler. Aynı zamanda çok güzel reçelleri olur. Çoğu Taşarmudu türü çok hoş sonbahar renklenmeleri yapar. Ortalama 3-4 m. boy ve boylarına yakın yayılım yaparlar. Ülkemizde doğal olarak yetişen Taşarmutlarının kültüre alınmaları yerinde olur. Tam güneş ya da hafif gölge kısımlara ve nemli, derin topraklara dikin. Üretilmeleri; tohum ve ayırma ile olur. MERCAN ASMALARI (Antigonon leptopus) Yaprak döken sarılıcılardır. Gösterişli çiçekleri vardır. Mercan Asmaları yurdumuzda henüz pek tanınmamalarına rağmen rahatlıkla uyum sağlayabilirler. İstanbul ve Karadeniz kıyılarımızda da korunaklı yerlerde yetiştirilmeleri mümkün olabilir. Vatanı Meksika olan bu asma Amerika'da Dağ Gülü diye bilinir. Yaz sıcağını sever ve fakir topraklarda büyürler. Kışın cansızlaşan yumru kökünden ilkbaharla birlikte hızla sürer ve yaz sonunda 8-10 m. ye uzayabilir. Dallar açık, seyrek ve şelale şeklindedir. Yaprakların bükülmüş kalp gibi şekilleri vardır. Koyu gül, pembe ve bazen de beyaz olabilen çiçekler, yaz ortası ve sonbaharda açarlar ve yeni sürgünler üzerinde damlalar halinde bulunurlar. Çoğunlukla geriye kıvrımlı olan dallar, çiçeklendiklerinde bitkiyi çiçek çelenkleri ile dolu gibi gösterirler. Ev için kesilen çiçekler suda uzun süre güzel kalırlar. Sıcak bölgelerde çiçeklenme daha yoğun ve uzun süreli olur. Mercan Asmaları çiçek dallarının sonundaki sarmaşık filizleri ile tutunarak tırmanırlar, fakat desteklenmeleri gerekir. Uzun bahar dalları, çardaktan ya da teras gölgeliğinden sarkarak çok hoş bir görüntü verirler. Çitlerde ya da fon oluşturmada veya uzun süreli çiçekli vurgu oluşturmada çardaklarda kullanım. Mercan Asmaları tırmanmak için desteklenmediklerinde, boş alanara hızla yayılarak yerörtücü olurlar. Bakımları diğer pekçok sarılıcıya göre daha az ihtimam gerektirir. Yaz boyunca düzenli ve derince sulayın. Kuraklığa dayanıklı olmasına rağmen susuz kaldığında senelik bir bitki gibi yaz ortasında ölür. Sonbaharda ince dallarını budayarak büyümesini kontrol edin. Toprak seviyesinden itibaren tümüyle budama da uygundur. Sıcaklığın -4 C nin altına düştüğü yerlerde kökleri saman ya da yapraklarla malçlayarak koruyun. Üretilmeleri çelikle olur. KOCAYEMİŞLER (Arbutus cinsi) 20 tür bulunan, herdemyeşil çalı ve ağaçlardır. Gösterişli çiçekleri vardır. Bu cinse mensup bitkiler bütün yıl boyunca gösterişlidirler. Beyazdan pembeye değişen vazo şeklindeki çiçekler, portakaldn kırmızıya uzanan meyveler, kabuklu gibi, parlak ve her zaman yeşil yapraklar; Kocayemişleri örnek kullanım ve vurgu ağacı olarak bu özelliklere ilaveten gösterişli gövdeleri de vardır. Kocayemişler tam güeş alan yerlere dikilmelidirlir. Toprak seçmezlerse de organik maddelerce zengin iyi drene olan topraklarda süratle gelişirler. Üretilmeleri tohumla olacaksa yazın ve eşit oranda kum ve yaprak çürüntüsü içeren karışmalara ekilmelidirler. Çelikle yapılacak üretimlerde hava sıcaklığının köklenme olan kadar 20 C nin üzerinde olması gerekir. SANDAL (Arbutus andrachne) Son yıllarda ülkemizde popüler olmaya başlayan bir bitkidir. Akdeniz kıyılarımızda tabii olarak da yetişmektedir. Bütün yıl boyunca güzelliğini yitirmeyen bir ağaçtır. Dekoratif çiçek ve meyvelerinin yanında çok gösterişli kırmızı ve parlak gövdeleri vardır. 5-6 m. boy ve 4-5 m. yayılım yapabilir. Geniş alanlarda vurgu ağacı olarak kullanım. ADİ KOCAYEMİŞ (Arbutus unedo) Akdeniz ve Karadeniz sahil kısımlarında bol miktarda yetişmektedirler. Normal gelişimi çok gövdeli çalı formundadır. Budanarak bir ya da daha fazla gövdeli küçük bir ağaç elde edliebilir. 5-6 cm. uzunluğundaki yapraklar dar oval şekilli ve koyu, parlak yeşil renklidir. Beyazdan pembeye küçük vazo şeklindeki çiçekler sonbaharda ve kışın belirirler. Bu arada geçen yılın meyveleri sarıdan kırmızıya güzel renklenmeler yaparlar. Zeytin büyüklüğünde olan meyveler yenebilirse de tatları pek güzel değildir. Bununla beraber kuşlar için çok caziptirler. Deniz kıyısında ve kurak yerlerde yetişebilen bu ağaçlar 6-7 m. boy, 3-4 m. yayılım yapabilir. MADRONE (Arbutus menziesii) Portakaldan kahverengiye değişen renklerdeki gösterişli, yumuşak kabuklar bu ağacın en çarpıcı yanıdır. Dallarda ve gövdede bulunan kabuklar pul pul soyularak ilginç bir görüntü sağlarlar. 10-12 cm. uzunluğundaki oval ve parlak yerşil yapraklar iki yıllıktır ve bu sürenin sonunda yazın dökülene kadar sarı, portakal, kırmızı renklerde bir renk cümbüşü oluştururlar. 10 cm. den 25 cm.ye değişebilen vazo şeklindeki çiçekler dalların uçlarında açar. Portakal kırmızı meyveler yaz sonundan kışa kadar renklidirler. Kuraklığa ve fakir topraklara dayanıklı olan bu ağaçlar yazın çok sulanırlarsa kökleri çürüyebilir. 60 cm.den boylu fidanların tutma şansı zayıftır. 6-20 m. arası boy yaparlar. Amerika kökenli ağaçlardır. AVCI ÜZÜMLERİ (Arctostaphylos uva-ursi) Herdemyeşil, çalımsı, yer örtücü bitkilerdir. Bu uzun ömürlü, genişçe yayılan bodur çalı, özellikle sahil bölgelerde, toprağın kumlu, taşlı ve promblemli olduğu kısımlarda mükemmel bir yer örtücü olur. 20-25 cm.yi geçmeyen boyuna rağmen 4-5 m.lik bir yayılım gösterebilir. Yaprakları 3-4 cm. uzunlukta, parlak koyu-yeşil ve serttir. Yapraklar kış aylarında çarpıcı kırmızı bir renk alırlar. Pembe, vazo şeklinde, ilkbaharda açan çiçekler salkımımsı bir görüntü verir, fakat gösterişsizdirler. Bezelye büyüklüğünde ve parlak kırmızı renkteki meyveler sonbaharda belirir ve kuşları çekerler. Orta ve doğu Karadeniz bölgemizde iğne yapraklı ormanlar içinde doğal olarak bulunan Avcı Üzümlerinin meyvesini yöre halkı kurutup ufalamakta ve çay gibi içmektedir. Yer örtücü olarak kullanımda bitkileri 80-100 cm. arayla teker teker dikin. Bitki yavaş yayıldığından dolayı yabancı otlardan korumak için saman ya da kuru yapraklarla malçlama yapın. İyi süzülen asitli topraklar ve kısmen gölge yerler dikim için uygundur. Avcı Üzümleri bir kez tuttuklarında susuzluğa dayanırlar, ancak yine de yazın birkaç kez iyice sulanmaları yerinde olur. Etkili bir görüntü için eski ve yaşlı dalları budayın. Üretimleri genellikle sonbaharda tohum ekimi ya da çelikle olur. "Point Reyes"in koyu yaprakları vardır ve sıcağa dayanıklıdır. "Radiant"ın ise orta boyda yeşil yaprakları vardır ve yoğun meyve verir. İRLANDA YOSUNU (Arenarıa verna) Otsu yer örtücüdür. Yosunu andıran küçük, koyu yaprakları vardır. Pekçok iklimde yetişebilen, bol güneşe toleranslı, uzun ömürlü ve dayanıklı bir türdür. Ufak, beyaz çiçekleri yazın açarlar. Basamak taşlarının veya çim taşlarının arasını doldurmakta çok kullanışlı olurlar. İrlanda Yosunlarını küçük bahçelerde çimen yerine de kullanabilirsiniz. Şark bahçelerde ya da ağaçsı ortamlarda çok güzel vurgu yaparlar. Dikmek için düz ve küçük İrlanda Yosunu parçalarını keserek rutubetli toprağa 15 cm. aralarla yerleştirin. Sonbahardan ilkbahara uzanan zaman aralığında dikmek en iyisidir. Kışları ılık yerlerde bol güneş ve hafif gölge yerler uygunken; kışları sert yerlerde suyunun çekilmesini önlemek için gölge yerler daha iyidir. Kökler yüzeyde olduğundan düzenli sulayın ve hafifçe gübreleyin. Kendi kendine tohumlanır ve dağınık bahçelerde otlanabilir. Salyangozlar problem olabilir. Üretilmeleri; tohum ve ayırma ile olur. JAPON AKUBASI (Aucuba japonica) Hedemyeşil çalılardır. Japon Akubalarının çok sayıda, geniş ve parlak yaprakları vardır. Yuvarlak ve düzgün bir form oluşturur ve de gölgede iyi büyürler. Pek çoğunun yapraklarında altın sarısı benekler bulunur. Kızıl olan meyveler sonbahardan kışa kadar çalıyı ayrı bir güzel yaparlar. Dişi ve erkek bitkiler meyve için gereklidir. Akubalar okul, otel, hastane ve diğer binaların gölgelik duvar diplerinde yaygın olarak kullanılılar. Teras dekorasyonu ve manzara oluşturmak için harika kap bitkisi olurlar. Gölgelik ağaç altlarını doldurmak istediğinizde kısa sürede yayılır ve beklenen etkiyi yerine getirirler. Japonya kökenli bitkilerdir. Tüm sahil kesimlerimiz ve kışları çok sert geçmeyen iç bölgelerimizde de yetiştirilebilecek olan Akubaları ev bitkisi olarak kullanmak da mümkündür. 2-2.5 m. boy ve 1 m. yayılım yapabilirler. Tam gölge ya da yarı gölge yerlere dikin. Direkt güneş yapraklar üzerinde yakıcı tesir yapar. İyi drene olan, nemli ve zengin topraklarda en iyi gelişirler. Susuzluğa karşı dayanıklı iseler de yeni dikilen fidanlar düzenli sulanmalıdır. Dolgun ve iyi bir gelişme için dalları yaprak boğumlarından budayın. Üretilmeleri; tohumla ve sonbaharda dikilen çeliklerde olur. ZAHRA (Baccharis pilularis) Herdemyeşil çalılardır. Kanaatkar bir bitkidir. Çok değişik iklim ve topraklarda mükemmel bir yer örtücü olur. 1-3 cm. boyunda parlak yeşil yaprakları vardır. Her yıl budandıklarında çok daha çekici olurlar. Genelde 30-50 cm. boy yapar. Bodur "Tween Peaks" kültivarı harikulade bir yer örtücüdür. Bu Zahra türü yurdumuzda pek tanınmamakta ve fidanlıklarda yaygın olarak bulunmamaktadır. Yurdumuzda daha çok Baccharis halimifolia bilinmekte ve kullanılmaktadır.1,5-2 m.yi bulan boyuyla daha uzun boylu olan bu Zahra türü, hem yurdumuzun doğal florasında, hem de fidanlıklarımzda bol miktarda bulunmaktadır. Halk arasında Haç çalışı ya da Put Çalışı olarak da bilinen Zahralar tohum ve çelikle üretilebilirler. BAMBULAR (Bambusa) Herdemyeşil çalılardır. Bu özel, çabuk büyüyen, zarif, yaprak dökmeyen bitkiler çok değişik örüntüler, büyüme karakterleri ve peyzaj kullanımı sunarlar. Yerkürenin hemen her yerinde yaygın ve doğal olarak yetişen Bambular pekçok cinsi kapsarlar. Özellikle uzak doğuda olmak üzere, besin kaynağı, inşaat, mobilya, dekorasyon, giyim ve pekçok konuda değerlendirilme imkanı bulurlar. Bambular pekçoğumuzun bildiği sert ve dik saplarıyla bahçelere tropik veya oryantal bir hava katarlar. Farklı farklı olan bitki, yaprak ve büyüme karakterleri onlara çok değişik kullanım alanları sağlar. Yüzlerce türünden bazısı 25 m. yi aşan boylarıyla dev bitkilerken, bazıları da çayır olarak kabul edilirler. Bazı uzun, dar yapraklı Bambular fiskiye görünümü ve yumuşak bir örüntü kazandırırken, bazıları da birbirinden ayrı dikey özellikleri ile farklı bir görsel etki bırakırlar. Bu bitkiler uzayan ya da kümeleşen kök sistemleri ile yayılırlar. Bazı çeşitler geniş alanlarda hızla yayılır ve kontrol edilmediklerinde istenmeyen alanları da istifa edebilirler. Geniş alanlarda kümeler halinde ve kenarlarda etkileyici olurlar. Arsız ve yalıcı Bambular en az 45 cm. derinlikte yeraltı bariyerleri ile durdurulabilir. Bu yöntem özellikle küçük bahçelerde çok yararlı olur. Bütün Bambular kaplarda yetişebilir ve teras ve avlulara zerafet katmak ya da portatif görüntüler oluşturmak için kullanılabilir. Bambular yeterli nem olduğu sürece her tür toprakta yetişirler. Kuraklığa dayanıklı olmalarına rağmen bu durumda yaprakları kurur ve görüntüleri bozulur. bol güneş ya da hafif gölge kısımlara ve mümkünse su kenarlarına dikin. Yaşlı Bambuların ilkbaharda dipten kesilmeleri gerekir. MOR ORKİDE AĞACI (Bauhinia purpurea) Yaprak döken ağaçlardır. Gözalıcı çiçekleri vardır. Ülkemizde pek tanınmayan bu ağaçlar sadece Akdeniz ve Ege sahil kısımlarımıza uyum sağlayabilir. Mor Orkide Ağaçları kış ortasından ilkbahar başına kadar 6-7 cm. çapında ve gerçekten çok harika mor renkli çiçekler açarlar. Kendi halinde bırakıldığında çok gövdeli olarak yetişen bu ağaçlar, budanmak suretiyle tek gövdeli olarak yetiştirilebilir. Çiçeklenmeyi takiben oluşan tohum zarfları gösterişsizdir. DİKEN ÜZÜMLERİ (Berberis cinsi) 450 kadar türü bulunan, yaprak döken ya da herdemyeşil çalılardır. Karamuk, kadıntuzluğu ve amberparis adlarıyla da bilinirler. Birçok türü ülkemizde doğal olarak yetişmektedir. Küçük ve sık, pekçok değişik renkte olabilen gösterişli yaprakları yüzünden süs bitkisi olarak kullanılırlar. Bazı türler sonbaharda fevkalade güzel sonbahar renklenmeleri yapar. Sarı ve bazen kırmızı olabilen çiçekleri ile, sarı, kırmızı ya da siyah meyveleri vardır. Pekçoğunun gövdeleri dikenli iken kimisinin yaprakları da dikenlidir. Diken Üzümleri kenar dikimlerinde geçilmesi zor bariyeler oluşturabilirler. Kısa boylu olanlar ise bodur çit teşkili için uygundur. Dar çimenlik alanlarda, özellikle kırmızı yapraklı olanlar, yeşil çimlerle tatlı bir tezat oluşturarak hoş bir görsel etki bırakırlar. Tam güneş veya hafif gölge kısımlara ve nemli, iyi süzülen topraklara dikin. Bununla beraber her tür toprakta yetişmeleri de mümkündür. Yaprak döken türler herdemyeşilere göre susuzluğa daha duyarlıdır. Tek olarak kullanılanlar budanmaya ihtiyaç göstermeyebilirlerse de çit teşkilinde kulanılanlar büyüme sezonunda 2-3 kez budanmalıdır. Üretilmeleri; tohum ve çelikle olur. Çelikler, yapraklı kısımları toprağa gelecek şekilde ters dikilmelidir. HUŞ AĞAÇLARI (Betula cinsi) 60 kadar türü bulunan, yaprak döken ağaç ve çalılardır. Huşlar çevre düzenlemelerinde çok sevilen, aranan ve çok miktarda kullanılan ağaç ve çalılardır. Bu bitkiler her tür iklim koşullarına özellikle soğuk iklimlere kolaylıkla uyum sağlarlar. Çalı formunda bazı türlerine kutuplarda rastlanmaktadır. Sadece iki türü ılıman iklimlerde yetişebilir. Bunlar; ülkemizin doğal türü olan akhuş ile (Betula pendula) Irmak Huş Ağacıdır. (Betula nigra) Huş ağaçları kolaylıkla hibridlendiklerinden dolayı türleri genellikle karıştırılır. Bütün Huş ağaçları dayanıklıkları, gösterişli gövde kabukları ve parlak sarı sonbahar renklenmeleri ile ünlüdürler. Geniş alanların ağaçlandırılmasında kullanıldıkları gibi, geniş caddelerde yol ağacı da olurlar. 4 türü ülkemizde doğal olarak yetişmektedir. Huş Ağaçlarının tümü ışık ağacı olduğu için, tam güneş alan kısımlara dikilmelidirler. Toprak istekleri fazla değilse de iyi drene olan topraklarda daha iyi gelişirler. Üretilmeleri; ilkbaharda ekilen tohumlarla ve aşı ile olur. IRMAK HUŞ AĞACI (Betula nigra) Genç ağaçların parlak kırmızı kabukları vardır. Sonraları kabuklar soyulur ve pembemsi-beyaz bir renk alır. Olgun ağaçların gövdeleri ise siyahi-kahverengi renkte ve pul-puldur. Açık alanlarda yetiştirilen ağaçlar yuvarlak, hafifçe eğilen dallı olurlar. Bu durumda 20-25 m. boy ve boylarının yarısı kadar da yayılım yaparlar. Tüm bölgelerimize rahatlıkla uyum sağlayabilecek olan bu tür, rutubetli topraklara dikilmelidir. AK HUŞ (Betula pendula) Kuzeydoğu ve Doğu Anadolu'da tabii olarak yetişen Akhuşlar, Siğilli Huş, Sarkık Huş ve Kumhuşu adlarıyla da bilinirler. Gençken piramidal olan bu ağaçlar, yaşlandıkça oval bir form alırlar. Akhuşların çok güzel sarkık dalları, beyaz kabukları ve sonbaharda sarı renklenmeler yapan yaprakları vardır. Sıcaklığa ve kuraklığa uyum sağlayabilen nadir Huşlardandır. Nemli, iyi drene olan, kumlu topraklarda iyi büyürler. Gençken yavaş büyürlerse de sonraları gelişmeleri hızlanır. 20-30 m. boy ve 5-6 m. yayılım yapabilirler. Ağalayan Huş, "Youngii" çok güzel sarkık dallara ve şemsiyemsi bir tepeye sahiptir. Bununla beraber sıcak ve kuru iklimlere dayanamaz. Ağaç formunu alabilmesi için desteklenmelidir. "Dalecarlica" kültivarının ise kesik damla şeklinde yaprakları vardır. Bunun da sarkık dalları vardır ve yine bu da sıcak, kuru iklimlere gelmez. GELİN DUVAKLARI (Bougainvillea cinsi) Yaprak dökmeyen ya da yarı döken sarılıcı bitkilerdir. Gözalıcı çiçekleri vardır. Gelin duvakları muhteşem çiçekleriyle en gözalıcı asma türü bitkilerden biridir. Çiçeklerin renkli kısmı; küçük, beyaz, çiçekleri saran, 3 parçalı, gösterişli çiçek çanaklarından oluşur. Morumsu-kırmızı, eflatun-pembe, portakal, sarı ve beyaz arasında değişen renklerde çiçek ve çiçek çanakları (brakte) vardır. Sıcak bölgelere inildikçe artan çiçeklenme, kışı ılık geçen senelerde neredeyse bütün bir yıla yayılabilir. Asma çiçeksiz kaldığında, kalp şeklindeki yapraklar yoğun bir yeşillik sağlarlar. Güney Amerika kökenli bitkilerdir. Konsolos Çiçeği olarak da bilinen Gelin Duvakları zemin kaplamadan teras çevrelemeye, çit oluşturmaktan,çardak oluşturmaya kadar pekçok yerde kullanılabilirler. Peyzajda parlak renk boyutları kazandırması yanında, çit ve duvarları gölgelendirmede ve güneşli bayırları örtmede de kullanılırlar. Çok gürbüz gelişirler. Eğer destek verilirse, kuvvetli dallar evin çevresini çabucak sararlar. büyüme karakteri, formları ve çiçek renkleri, türlere ve kültivarlara gör farklılık arzeder. "Temple fire" gibi birkaç kültivar, yer örtücü olarak kullanılan çalı formunda asmalardır. Hızla büyümelerini göze alarak yeterince geniş alanlara dikin, aksi halde sık sık budamanız icabedecektir. "Afterglow" bol, sarı-portakal çiçeklidir, çok hızlı büyür. "Barbara Karst" erken çiçek açar ve açık altuni çiçekleri vardır. "cherry Blossom"Un alacalı çiçekleri vardır; bunlar pemb gölgeli ve ortaları yeşilimsi beyazdır. "Mrs. Butt" eski moda, koyu kırmızı çiçekli bir varyetedir. "Orange King" soğuğu sever, bronz-portakal brakteleri vardır. "San Diego Red" dayanıkllığı en iyi olanlardan biridir, güzel yaprakları ve uzun süreli yeşilliği olur. Bu uzun boylu asmanın koyu kırmızı çiçekleri vardır. Gelin Duvakları soğuğa ve dona duyarlı bitkilerdir. Akdeniz ve Ege sahil kesimimizde ve İstanbul'da Adalar gibi ılıman yerlerde dışarıda yetiştirilebilirler. Diğer bölgelrimizde kapta yetiştirilip kışın içeriye almalıdır. Yeni dikilen bitkileri tutması için sık sık sulayın. Tuttuktan sonra en yüksek çiçek verimi için suyu en aza indirin. İyi süzülen ancak çok zengin olmayan topraklarda iyi gelişirler. Dikkatli dikin çünkü kökler zarar görebilir. Tam güneş alan, rüzgardan korunan yerlere dikin. Dayanıksız, gevrek ve kırılgan gövdesinin ağaçsı dallarını kaldırabilmesi için dayanıklı bir desteğe sıkıca bağlayın. Kuvvetli budamaya dayanıklı olan bu bitkileri ilkbahar ya da sonbaharda kök seviyesinden kuvvetlice budasanız bile seneye yine çiçek açacaklardır. Yaprak bitki ve tırtıl problem olabilir. DÜN-BUGÜN-YARIN (Brunfelsia pauciflora "Floribunda") Herdemyeşil çalılardır. Gösterişi çiçekleri vardır. Brezilya kökenli bu bitkinin 10 cm. uzunluğunda koyu yeşil ve bükülebilir yaprakları vardır. Boru şeklindeki çiçekler kümeler halindedir ve ilkbahardan yaza kadar çok miktarda açarlar. Eflatun renkte açan çiçekler daha sonra lavanta, nihayetinde de beyaza dönerler. Bitki Dün-Bugün-Yarın adını çiçeklerinin bu özelliğinden dolayı almıştır. Şekil vermek için ilkbaharda budayın ve düzensiz, çarpık dalları kesin. İyi süzülen gübreli topraklara dikin ve direkt güneş ışığından koruyun. Kplarda yetiştirdiğiniz taktirde mükemmel görüntüler elde edebilirsiniz. KELEBEK ÇALILARI (Buddleja cinsi) 100 kadar türü bulunan, kimisi yaprağını döken, kimisi de dökmeyen çalılardır. Gösterişli çiçekleri vardır. Yaz aylarında açan çok gösterişli çiçekleri sebebiyle peyzajda kullanım alanı bulurlar. Ayrıca adlarından da anlaşılabileceği gibi, çiçekli oldukları zaman civardaki tüm kelebekleri bahçenize toplayarak peyzaja değişik ve bambaşka bir boyut eklerler. Buddleja davidii ve Buddleja alternifolia ile bunlara ait pekçok kültivar peyzajda yaygın olarak kullanılmaktadır. -15 C ye kadar olan donlarda dallar ölse bile, kök canlı kalır ve sonbaharda yeniden sürer. Pekçok değişik renkte olabilen çiçekler bazılarında kokuludur da. Çin kökenli bitkilerdir. Tam güneş ya da kısmi gölge kısımlara ve organik maddelerce zengin, iyi drene olan topraklara dikin. Maximum çiçeklenme için sonbaharda veya kışın çalıları toprak seviyesinden 20-30 cm. kadar yüksekten tamamen kesin. Üretilmeleri; çelikle olur. Buddleja alternifolia Yaz başında açan ve çalının tepesinden yerlere doğru sarkan harikulade gösterişli pembe çiçekleri vardır. İnce ve sarkık dalları ile, budanmayan bitkiler 7-8 m. boylanabilir. Kuvvetli budanan çalılar sezonda 1-1,5 m. boylanırlar. Buddleja davidii Genişçe yayılan, dar ve uzun yapraklı bir çalıdır. Kış sonunda kök seviyesinden kuvvetli budandığı takdirde masif çiçeklenme olur. Yetrli sulama ve gübrelemeyle özellikle sıcak bölgelerde senede 2 m. ye ulaşan büyümeler gözlenbilir. Portakal, pembe, mavi, beyaz ya da bunların çeşitli tonlarında olan çiçekler Temmuz ayından itibaren dal uçlarında belirlemey başlar ve Eylüle kadar açık kalabilirler. kelebeklerin, kokusu hoşlarına gittiği için bu çalılara geldikleri sanılmaktadır. Pkçok değişik kültivarını fidanlıklardan temin etmek mümkündür. "royal Red" mor, "Ile de France" koyu mavi, "Variabilis" pembe, "White Cloud" beyaz çiçekli kültivarlardır. ŞİMŞİRLER (Buxus cinsi) 70 kadar türü bulunan, herdemyeşil ağaç ve çalılardır. Uzun Yapraklı Şimşir (Buxus longifolia) ve Adi Şimşir (Buxus sempervirens) ülkemizde doğal olarak yetişen Şimşir türleridir. Bu cinse mensup bitkiler sık ve dolgun formlarını ve yeşilliklerini bütün sene boyunca muhafaza ettikleri için yaygın olarak kullanırlar. Küçük ve oval olan yapraklar genellikle koyu-yeşil ve özlüdür. Şimşirler budamaya fevkalade iyi cevap verdiklerinden pekçoğuna budama ile güzel şekiller verilebilir. Topiary olarak da kullanılabilirler. Kök sistemleri çok yüzeysel olduğundan çapalama, vs. işlemler sırasında bu durum göz önünde bulundurulmalıdır. Bodur çit ve bordür teşkilinde çok az sayıda bitki Şimşirlerin güzelliği ve dolgunluğu ile boy ölçüşebilir. Fidanlıklarımızda daha çok Adi Şimşir ve bunun çok sayıda varyete ve formu bulunmaktadır. Şimşirleri tam güneş ya da hafif gölge yerler dikmeli ve kuvvetli rüzgarlardan korumalıdır. İyi drene olan nemli topraklarda en iyi gelişmeyi gösterirler. Özellikle yaz aylarında toprağı hafifçe malçlamak çok iyi netice verir. Budamaya çok iyi cevap verirlerse de budamadan kullanmak da mümkündür. Üretilmeleri; tohumla ve yazın dikilen çeliklerle olur. Kaynak Dr. Gürkan CEYLAN Dış Mekan Süs Bitkileri ve Peyzajda Kullanımları Flora Yayınları
YORUMLAR
Bu yazı 4876 defa okundu |
|
|
|
