Mart ay? gelmi?ti ama k?z?m hala okumaya geçmemişti. Ödevlerini
yapmamak için bir sürü bahane buluyordu. Elimden geldi?ince
ilgileniyor, çalı?ma ?evki kazanması için çabalıyordum. Ancak
hiçbir geli?me yoktu. Adeta inatla okuma-yazma ö?renmemeye
çalı?ıyor gibiydi. Ö?retmenli?in kazandırd??? bütün deneyimlerimi
kullanıyor, hiçbirinin i?e yaramad??ını gördükçe pani?im artıyordu.

K?z?mdan bir yaş küçük oğlum ve henüz yedi aylık bebe?im den
çalabildi?im her dakikay? k?z?ma ay?rıyor, ancak ö?retmeniyle her
konuştuşumda büyük bir dü? kır?klı?? ile eve dönüyordum. ‘K?z?m
acaba geri zekalı mı’ diye dü?ündü?üm oluyor, bu dü?ünceler
yüzünden beynimin zonklamasını geçirmek için iki, üç tane a?r?
kesici almak zorunda kalıyordum.

O soşuk mart ak?amında, sönmeye yüz tutmu? soban?n yanında, k?z?ma
heceleri söktürebilmek için u?ra??rken, onun ilgisizli?i kalan son
sabr?mı da tüketti. Ayların birikimiyle k?z? mı omuzlarından tutup,
silktim ve minicik yana??na hat?rlad?kça utand???m’ bir tokat
att?m. Yana?? k?pkırmızı oldu. ?aşk?n ama k?zg?n bakt?. A?lamamak
için minik dudaklarını sürekli büküyor, bakışları kalbimin
ötelerine doğru ok gibi ilerliyordu.

Sessizli?i bozan ben oldum.

"Neden? Nazlıhan neden? Niçin okumay? ö?renmek için gayret
göstermiyorsun? Sen aptal de?ilsin. Neden kendine aptalmı?sın gibi
davran?lmasına izin veriyorsun?"

Bir an durdu, sonra sesinin bütün y?rt?c?lı?? ve kiniyle, "Çünkü
ben okumak istemiyorum" diye haykırd?. Kulaklarıma inanamıyordum.
Yüksek tahsil yap?p, iyi bir gelece?i olaca?ını dü?ledim biricik
k?z?m, benim, ben ö?retmen Emine Özgenç’in k?z? "Okumak
istemiyorum" diye ba??rıyordu.

Hayal kır?klı?? ve ?aşk?nlık içerisinde "Neden?" diye sorabildim.

"Çünkü ben senin gibi okuyup, ö?retmen olup, çocuklarımı evde
yalnız b?rak?p i?e gitmeyece?im, Çalı?mayaca??m, Ben sadece anne
olaca??m."

K?z?m konu?muyor, adeta beni tokatlıyordu. Ba??m dönüyor, gözüm
kararıyor, bu sözlerin gerçekten k?z?ma mı ait olduşunu anlamaya
çalı?ıyordum. Evet bu sözleri bana yedi yaş?ndaki k?z?m söylüyordu.
"?nsan ?imdi bayılmaz da ne zaman bayılır" di ye dü?ündüm. Sanki,
birden, gözlerimin önünde bir sinema perdesi aç?ld? ve ac? bir film
oynamaya başladı. Yozgat’?n Nohutlu Tepesi’nde, o her çıkış?mda hiç
bitmeyece?ini dü?ündü?üm yokuşun ba??ndaki bir türlü ?sıtamad???m
evi hat?rlad?m.

12 Eylül sonrası, e?imin (birçok insana yapıld??? gibi) hiç
anlayamad???m bir tarzda ve sebepsizce tutuklan?p cezaevine
götürülü?ü. Aylarca tutuklu olduşu halde mahkemenin bir türlü
başlamay???. Y?llarca süren ve benim, e?imin neden tutukland??ını
beraat ettikten sonra bile anlamad???m mahkemeler. Bakamad???m için
dokuz aylık oğlumu Samsun’a, anneme b?rakmam. Bak?c? ve anaokulu
masraflarını karşılayamad???m için, iki yaş?ndaki k?z?mı her gün
çalıştı??m liseye götürü?üm. Yavrumun ö?retmenler odasında
koltuklarda uyuyuşu. Uykusunun en derin yerinde çalan teneffüs
ziliyle yavrumun f?rlay?p koltuklara oturuşu. Sonra müdürün beni
ça??rıp, "Bak Emine Han?m, biliyorum zor durumdasın ama seni gören
herkes çocuşunu okula getirmeye başladı. Burası çocuk yuvası de?il
ki. Bir daha k?zını okula getirme" deyi?i. O günden sonra iki buçuk
yaş?ndaki k?z?mı o koskoca, o sopsoşuk evde, yalnız ba??na b?rak?p,
dönene kadar k?z?mı koruması için Allah’a yalvar??larım. Ac?kır ve
susar diye etrafa b?rakt???m su bardakları ve yiyecekler. Her ak?am
eve döndü?ümde yavrumu bir kö?ede battaniyenin altında büzü?mü?
buluşum.

"Yavrum, iyi misin? Korktun mu?" diye sorunca, "Korktum, a?lad?m,
a?lad?m, yoruldum, sustum, sonra yine a?lad?m" diyerek boynuma
sar?lı??. Bir film ?eridi gibi geçiyordu gözlerimin önünden. Bir
türlü filmin sonu gelmiyordu.

Nisan sonlarına doğru bir ö?le paydosunda eve gelmi? ve zili çalmak
zorunda kalmı?t?m.

O sabah tela?la çıkarken anahtar? evde unutmu?tum. Ama çok dert
etmemiştim. Nasılsa k?z?m evdeydi. Kap?y? açard?. Ama açmad?.
Açmad??? gibi sesinin bütün gücüyle "Anne" diyerek aılıyordu.
"K?z?m, ben annenim, aç kap?y?" dedikçe o "Hay?r sen annem
de?ilsin. Sen kurtsun. Beni yiyeceksin" diye feryat ediyordu. Ne
söyledimse inandıramad?m. Dinledi?i bir masaldan etkilenmi?ti
besbelli. Yavrum, minik yavrum korkuyor ve aılıyordu. Yar?m saat
u?ra?mı?, ikna edememiştim.

Yapaca??m tek şey vard?. Bir şekilde içeri girmek. Ama nasılı
Kap?y? kıracak gücüm yoktu. Nohutlu Tepesi’nde çilingir ne gezerdi.
?çerde yavrum feryat figan aılıyordu. Neden sonra alt kata inmeyi
dü?ündüm. Kap?y? açan komşuma bir yandan olayları anlatıyor, bir
yandan balkona doğru koşuyordum. Bir sandalye bulup balkona
yerle?tirdim ve üst kattaki evimin balkonuna ula?t?m. Ben, 153
santimlik ufak tefek kadın, bir sandalye yard?mıyla nasıl olup üç
metrelik t?rman??? gerçekle?tirerek, üçüncü kattaki evimin
balkonuna ula?t?m. Hala anlamı? de?ilim. Sanki görünmeyen bir el
beni yukar? çekti. Balkonun kap?sı pek sa?lam olmadışından, kilidi
kolayca aç?p içeri ko?tum. K?z?m kapının dibine oturmu?, ba?ını
bacaklarının arasına sıkışt?rmı? aılıyordu. Sar?ld?m, sar?ld?m,
sar?ld?m… Göz yaşlarım onunkiyle karşıt?. Koynuma büzüldü. Sadece
"Annem, anneci?im, kurt beni yiyecekti" diyebiliyordu. O gün
ö?leden sonraki ilk dersimi kaç?rd?m. Müdürün ikaz?na ra?men k?z?mı
sınıf?ma götürdüm. Önce müdür muavini, sonra müdür tarafından
azarland?m ama hiç cevap vermedim. Sadece göz p?narlarımda iki
damla yaş belirdi. Ve o yaşlar müdürün birden susup özür dilemesine
sebep oldu.

Evet bu ac? film bitecek gibi de?il. K?z?mın sesiyle irkildim.

"Ben okumayaca??m. Anne olaca??m diye feryat ediyordu. Feryat
etmiyor sanki beni tokatlıyordu. Ona iyi bir anne olamad???mı ve
bundan duyduşu rahatsızlı?? bu sözlerle haykırıyordu yüzüme.
Hayat?mın hiçbir an?nda böylesine bir ac? yaşamamı?t?m. Hiçbir söz
yüre?imi ve belle?imi böylesine h?rpalamamı?t?.

K?z?mın kestane rengi saçlarını ok?ad?m. Tokad?mla k?zaran yana?ını
öptüm. Ba?ını gö?süme bast?rd?m. Onun haf?zasında yer eden bütün
ac?ları silmek istiyordum. En doğru, en e?itici sözleri
bulmalıyd?m. Ama nasılı.. Bu allak bullak beyinle nasılı

Ö?lece ne kadar kald?k bilemiyorum. Bir ara konu?acak gücü
bulabildim.

"K?z?m, her okuyan kadın çalı?mak zorunda de?ildir. Sen iyi bir
anne olmak istiyorsun. Ben de iyi bir anne olman? istiyorum. Ancak,
okursan, bilgili olursan, iyi bir anne olabilirsin. Çalı?mak
zorunda de?ilsin ki. Sen de evde çocuklarına bakar, onlara okuma
yazma ö?retirsin" diye devam eden birçok cümle sıralad?m pe? pe?e.
K?z?m ikna olmu? görünüyordu. Ertesi gün okuldan geldi?inde onu
masan?n ba??nda Cin Ali kitabını okurken buldum. K?z?m, okuyup
yazmay? aylar önce ö?renmi? fakat ?srarla herkesten saklamı?t?.

Ö?retmeni ?aşk?nd?. "Nasıl olur da bir çocuk, bir günde bu kadar
ilerleme kaydedebilir?" diye soruyordu. Bu sorunun cevab? öyle uzun
ve anlaşılması öyle güçtü ki… O an susmak, en güzel cevapt? çünkü
bu sorunun cevabını ancak ben ve Nazlıhan anlayabilirdik.
?imdi k?z?m, Gazi Üniversitesi’nde i?letme okuyor. Anadilini çok
iyi okuyup, yazd??? gibi iyi derecede ?ngilizce de biliyor. En
önemlisi bir kadın?n hangi ?artlarda olursa olsun çalı?ması ve
ekonomik özgürlü?ünü elde etmesi gerektiğine inanıyor. En güzeli de
her f?rsatta "Can?m annem diye sar?lıp yanaklarımdan öpüyor. Ben de
onun, daha önce "o utand???m tokatla" k?zart t???m yana??ndan
öpmeye özen gösteriyorum.

Emine Özgenç