Vitamin C (Ascorbic asit) Vitamin C, kimyasal ismi ile askorbik asit, suda eriyebilen yaşam için vaz geçilemez bir vitamindir. Antioksidan özelli?i ile büyüme, geli?me ve hücrelerin bütünlü?ünü korumak için gereklidir.
Besinlerle alınd?ktan sonra ince barsaklarda emilir. Fazlası vücutta depo edilemez ve idrar ile 2 – 4 saat sonra at?lır. ?nsan vücudunda kendiliğinden üretilmez ve günlük gereksinimin d??ar?dan alınması gereklidir. Vitamin C nin en önemli fonksiyonlarından birisi kollagen üretimini uyarması ve artt?rmasıdır.
Vücudumuzdaki destek dokuların (kas, tendon, di?, cilt) en önemli parçası kollajendir. Kollajen kırmızı kan hücreleri yap?mında da önemli bir faktördür.
Metabolizma sırasında ortaya çıkan serbest radikal ve tehlilkeli oksijen bile?ikleri Vitamin C tarafından zararsız hale getirilirler (antioksidan). Serbest radikaller ve tehlikeli oksijen bile?ikleri yaşlanma ve hücre fonksiyon bozukluklarında çok önemli yer tutar.
Besinlerde bulunabilen nitritlerin nitrosamine dönü?mesi yine vitamin C tarafından engellenir. Nitrosamineler kanser oluşumuna neden olabilen maddelerdir. S?klıkla Kolon, mide ve safra kesesi kanserlerine yol açar.
Vitamin C nin tansiyonun ayarlanması üzerinede olumlu etkileri bilinmektedir. Kan kollesterol seviyesinin dü?ürülmesi ve damar duvarında oluşan kolesterol birikintilerinin yok edilmeside vitamin C ile olmaktadır.
Vitamin C nin bir di?er önemli fonksiyonu folik asit meabolizmasına yard?m eder. Demir emilimini düzenler,L-tirozin in noradrenalindeki L-Fenilalanine dönü?ümünü sa?lar. Yine nörotransmitterlerden (sinir sistemindeki iletici maddeler) triptofan?n seratonine dönü?ümde önemli rol oynar.
Vitamin C eksikli?inde yeterli kollajen yapılmaz, kas ve kemik a?r?ları ortaya çıkar. Kanama sorunları kendini gösterir. Eski denizcilerde vitamin C eksikli?i nedeni görülen skorbüt hastalığı ölümcül idi. Bu hastalıkta eklemler ?i?iyor, anemi geli?iyor, di? etleri ?i?iyor ve kanıyordu. Limon ve turunçgillerin dayanıklı vitamin C kaynakları olmasının anlaşılması ile bu hastalık çok nadir görülmü?tür.
Yeterli vitamin C alan kişiler almayanlara göre ortalama 6 yıl daha yaşad?kları gösterilmi?tir. Bu yaşam uzamasının kalp hastalıklarından sa?lanan korunmadan olduşu dü?ünülmektedir. Günlük önerilen vitamin C miktar? 60 mg. kadardır . Ancak yapılan çalı?malar bu dozun sadece skorbüt hastalı?ının ortaya çıkmasını engeleyen doz olduşunu göstermi?tir. Günümüzde 500 mg – 4000 mg arasındaki dozların güvenle alınabileceğini göstermi?tir.
Tamamen suda eriyebilen bir vitamin olduşundan 2 ila 4 saate idrar yolu ile at?lır. Kan vitamin C seviyesini belli bir oran?n üzerinde tutmak için Vitamin C alımını 3 e bölmekte yarar vardır. Vitamin C besinlerde de bol olarak yer alır. Özellikle ye?il yapraklı besinler, nane, domates, limon, portakal, greyfurt vitamin C aç?sından zengin g?dalardır.
