BENEKL? KAYA GÜLÜ (Cistus x purpureus)

Herdemye?il çalıdır. Gösteri?li çiçekleri vardır. Çabuk büyüyen, güne?e ve kuraklı?a dayanıklı, C. lananiferus ile C. villosus’un hibridi olan bir çalıdır. Kaya Güllerinin mevcut 20 türünden en az 6 sı yurdumuzda doğal olarak yeti?mektedir. Yerli türler Laden ad?yla da bilinirler. Kenarlar için örtücü ve erozyon kontrolü için bodur yayılıc? olarak kullanabilirsiniz. Ate?e dayanıklı olan Benekli Kaya Gülleri yang?n tehlikesi olan yerler için önerilirler. Tuz etkilerine dayanıklı olduklarından deniz kenarlarına dikilebilirler. Yapraklar üstte parlak ye?il, altta tüylü gridir. 7-8 cm. lik güle benzeyen çiçeklerin taç yaprakları lekeli ve lavanta rengindedir. Haziran ve Temmuzda sürekli çiçek açan bu bitkiler tam güne? ve iyi süzülen toprak isterler. 1-1,5 m. boy ve bir o kadar da yayılım yaparlar. Benekli Kaya Gülleri çelik ile, di?er Kaya Güllerinin üretimi ise tohum ve çelik olur.

TURUNÇG?LLER (Citrus cinsi)

Turunç çe?itlerini gösteren tablo, erken (Ekim-Aralık), mevsim ortası (Aralık-Ocak) ve geç (Ocaktan sonra) olarak meyve olgunla?ma zamanlarını belirtmi?tir. Yöresel iklim farklılıkları meyvelerin olgunla?ma zamanlarında değişiklikler oluşturur. Pekçok Turunçgil türünde meyveler kalitelerini kaybetmeden, uzun süre a?aç üzerinde kalabilirler. ??in doğrusu, yenebilir hale geldikten sonra bir süre daha a?açta b?rak?lan meyveler daha da tatlı ve lezzetli olurlar, Meyve kaliteleri de tabloda belirtilmi?tir.
 250 kadar türü bulunan, yaprak döken ya da herdemye?il sar?lıc? bitkilerdir. Gözalıc? çiçekleri vardır.

Clematis armandii Parlak, koyu ye?il herdemye?il yaprakları ile bütün yıl boyunca güzel bir fon ve vurgu bitkisi olurlar. Yapraklar 10-15 cm. uzunluşunda, sert ve dardır ve göze çarpan 3 damara sahiptir. Beyaz, kokulu çiçekleri 3-5 cm. geni?li?indedir ve ilkbahar ba??nda açarlar. Uzun ve dolgun tohum zarfları yaz?n oluşurlar. Ilıman iklimler için uygun bir sar?lıc?dır. Anavatanları Çin’dir. K?y? bölgelerde güne?e, daha içerlilerde hafif gölge yerlere dikin. Çiçek açt?ktan hemen sonra budayın. "Apple Bloom" sıcak bölgelere uygun, pembe çiçekli ve bronz-ye?il yapraklı bir kültivardır.

?talyan Orman Asması olarak bilinir. Anavatanları Güney Avrupa’dır. Haziran-Eylül arası bol miktarda purpur, pembe-mor çiçekler açar. "Kermesiana" kültivarının koyu kırmızı çiçekleri vardır. "Albiflora" beyaz, "Coerulea" mavi çiçeklidir.
 Herdemye?il çalılardır. Gösteri?li çiçekleri vardır. Ülkemizde henüz pek tan?nmayan Japon Kleyerası ?lıman sahil bölgelerimize rahatlıkla uyum sa?layabilir.

K?smen gölgeli bahçelerde, çalı altlarında ya da evin. Kuzey yahut Doşu k?sımları boyunca kalın bir halı olarak kullan?n. Başka bitkilerin istilasına u?rayabilir, bu yüzden özellikle çimenlik yanlarına ekildi?inde uzun, ince kenar ?eritleri ile korunmalıdır. Pip denilen yeraltı dalları kümelerini 30-60 cm. arayla ya da tek pipleri 10-15 cm. aralıkla ve 3-5 cm. derinlikte dikin. K?smi gölge k?sımlar ve zengin toprak sa?layın. K?raç bölgelerde ve ?lık kışlarda dikkatli olun. Toprağı gübreleyin ve sürekli nemli tutun.

Bol güne?li ve iyi süzülen topraklara dikin. Kaya bahçelerd ve kenar kaplama için mükemmel olurlar. Bitki çok h?zlı büyüdü?ünden dolay? şekil vermek için kuvvetlice budayabilirsiniz.
KIZILCIKLAR (Cornus cinsi)

Gümü?-beyaz ya da sar?msı çiçekleri geni?tir ve 60 cm. boya ulaşabilir. Çok gösteri?li ve etkileyici olan bu içekler yazdan sonbahar ba??na kadar yaprakların üzerinde arz-? endam ederler. Pempas Otları arsız ve istilac? bitkilerdir. Bir kere tuttukları vakit istenmeyen bölgelere ayılım gösterebilirler. Çok extrem durumlarda bitkiyi yakmak çözüm olabilir.

Cotinus americanus türü çok cazip, koyu kırmızı sonbahar renklenmeleri yapar.
 50 kadar türü bulunan, yaprak döken ya da herdemye?il çalılardır. Yurdumuzda çok sevilen ve kullan?lan uyumlu bitkilerdir. Büyüklükleri bodur yer örtücü, ya da uzun, fiskiye gibi türler arasında değişir. Hepsi sık, küçük ve ince yapraklı, hoş dokulu bitkilerdir. Küçük, beyaz-pembemsi çiçekler ilkbaharda açarlar fakat ilginç olmakla beraber gösteri?sizdirler. Sark?k dallar üzerinde sonbaharda beliren ve bütün kış bitki üzerinde kalan kırmızı meyveler ise gerçekten göz alıc? olurlar.

Çe?itli bölgelerde Akdiken ve Alıç isimleri ile de bilinen Geyik Dikenlerinin pekçok türü ülkemizde doğal olarak yeti?mektedir. İlkbahar da açan beyaz, pembe ya da kırmızı, çok güzel çiçekleri ve yaz sonu ya da sonbahar başlarında beliren kırmızı-portakal renkli gösteri?li meyveleri sebebiyle peyzajda kullan?m alan? bulurlar. Gözalıc? meyveler bütün kış boyunca a?açta kalırlar. K?rmız?-sar? ve siyah renklerde olabilen meyveler ayn? zamanda civardaki tüm ku?ları bahçenize davet ederler. Yaprakları genelllikle parlak-ye?ildir ve pekçok tür parlak, kırmızı-portakal sonbahar renklenmeleri yaparlar. Birkaç istisna hariç bütün Geyik Dikenlerinin dalları 6-7 cm.lik dikenlerle kaplıdır. Budamaya son derece yatk?n olan bu bitkiler peyzajda çok geni? kullan?m alan? bulurlar. Pekçok türü ile geçilmesi neredeyse imkansız çitler oluşturulabilir. Bay?rlarda ve geni? alanlarda vurgu a?ac? olabilirler. Tek tek kullan?labildikleri gibi grup te?kilinde de çok güzel olurlar. Dikenlerinin yoldan geçenlere zarar vermeyece?i yerlere dikilmeleri uygun olur.

Üretilmeleri; yaz?n veya sonbaharda diken çeliklerle olur.
20 kadar türü bulunan, herdemye?il a?aç ve çalılardır. Kuzey yarımkürenin hemen bütün ?lıman bölgelerine yayılmı? olan Serviler bahçe düzenlemelerinde de sık olarak kullan?lırlar. ?nc, uzun, kimisi piramidal, bazı türleri de hoş kokulu a?açlardır. Ayrıca birkaç çalı türü de bulunmaktadır.

Gençken konik şekilde olan bu a?aç, zamanla alt dallarını kaybederek geni? bir tepe yapar. Tuz serpintilerine ve rüzgara son derece dayanıklıdır. Bu yüzden deniz kenarlarına rahatlıkla uyum sa?lar. Hastalıklara karşı çok hassas olan Büyük Kozalaklı Servilerin, bu durumlarda alternatifi Melez Serviler olur. 15-20 m. boy ve 4-5 m. yayılım yapabilirler. Altuni ve sar? yapraklı kültivarları da mevcuttur. Anavatan? Kaliforniya’dır. KOKULU SERV? (Cupressus goveniana)

Dr. Gürkan CEYLAND?? Mekan Süs Bitkileri ve Peyzajda Kullan?mlarıFlora Yayınları