Meyveler, pek çoşumuz için besin paletinin en lezzetli, en sa?lıklı ürünlerdir. Palet çok geni? olduşu için, hemen herkesin damak ve göz zevkine uyan meyve türleri vardır. Lezzet, biçim, renk ve cesamet bakımından büyük farklılıklar gösteren meyvelerin ortak özellikleri ise, cinsi ve türü ne olursa olsun, kendilerinin geli?mesini sağlayan bitkiyi yeniden hayata getirebilecek yetenek ve malzemelere sahip olmalarıdır. Daha yalın bir anlat?mla, olgunla??p topra?a dü?tü?ünde, çevre koşulları da elveri?li ise, bir elmadan bir elma fidan?, bir kirazdan bir kiraz fidan? geli?ir. K?sacası meyve, bir bitkinin bütün cevherlerini kendi ölçe?inde toplayabilmi? çok değerli bir üründür.

Yukar?da de?inildi?i gibi, meyvelerin yaşamımızdaki yeri vazgeçilmezdir. Onları günlük hayat?mızda bir besin maddesi olarak değerlendirirken ressamlara, foto?rafç?lara "natürmort" konusu da olurlar. Ancak çoşumuz, özellikle kentlerde yaşayanlarımız onların yaşamlarının ilk evreleri olan çiçeklenme dönemlerinde ne denli güzel ve gözalıc? olduklarının fark?nda olmay?z.

Çoşu meyvelerin özellikle de "gül" ailesinden olanların çiçekleri, ta uzaklardan seçilecek kadar gözalıc?dır. Aslında Türkiye’de yeti?en meyvelerin çoşunluşu gül ailesine aittir. Elma, armut, erik, badem, kay?sı, ?eftali, zerdali, kiraz, vi?ne, ayva, çilek, ahududu, bö?ürtlen, üvez, mu?mula, alıç, k?z?lc?k, yemi?en ve ku?burnu gülgillerdendir.

İlkbahar ?n müjdecisi olan "tepeden t?rna?? çiçek açmı? a?aç", bademdir. Pembe-beyaz çiçekler, yapraklardan önce ortaya çıkarlar ve koyu renk dallarla doyumsuz bir kontrast oluştururlar. "Dal üstüne aykır? çiçek açan", kirazdır. Bembeyaz demetler halindeki çiçekleri temizli?in, saflı??n, güzelli?in simgesi olmu?tur. Japonlar çok sevdikleri kiraz a?açlarının benzersiz baharını Amerikan halk?yla payla?mak için, bir bar?? antla?ması vesilesiyle fidanlarını ABD’ye göndermi?ler, Amerikalılar da onları Washington D.C.’de Cumhurbaşkanlarının an?t mezarlarının bulunduşu parktaki gölün çevresine dikmi?ler.

Günümüzde kirazların çiçeklenme dönemi "cherry blossom", Washington’un ziyaretçi akınına u?ramasına neden olmaktadır. Son yıllarda Japonlar, kiraz?n anayurdunun Türkiye’de Giresun olduşunu ö?renmi?ler. Sadece bu güzel a?ac?n vatanını görmek için, bazı gruplar Giresun’u ziyaret ediyorlar.

Anayurdu Türkiye olan meyve sadece kiraz de?il. Bademin, kay?sının, narın, vi?nenin, incirin anayurdu da Türkiye. Üzümün de ilk kez Anadolu’da kültüre alınd???na dair bulgular mevcuttur. Bu husus bazen meyvenin bilimsel ad?ndan da anla?ılıyor; kirazda "Prunus cerasus", incirde "Ficus carica" olduşu gibi.

?eftali çiçeklerinin canlı pembe renkleri, mevsime ayr? bir co?ku katar. Erik a?açlarının sık dokulu bembeyaz çiçekleri deniz k?yılarından yaylalara dek her yerde rastlanan bir güzelliktir. Alıçlar, üvezler, yemi?ler, k?z?lc?klar, ahlatlar küçük demetler halindeki beyaz çiçekleriyle boy gösterirler. Ancak gülgillerin renk zenginli?inin en fazla olduşu tür, aileye adını veren yabangülüdür. Meyvesi ku?burnu olan yabangülü Türkiye’de beyaz, pembe, sar? ve narçiçe?i renklerde bulunmaktadır. Elma yeti?tiricili?inin yayg?n olduşu illerimizde elma bahçeleri, Nisan sonlarında bir çiçek bahçesine döner. Ve en son açan, türküde söylendi?i gibi, ayva çiçekleridir. Çok iri meyveler oluşturaca?ını belirtircesine uçuk pembe çiçekleri, sap üzerinde tek ba??nadır.

Kaynak

Tansu GÜRPINAR
SKYLIFE